Mutacje genetyczne wpływające na płeć dziecka
Jianzhi Zhang wraz z doktorantką Siliang Song przyjrzeli się genetycznym podstawom proporcji płci w rodzinach. Badania przeprowadzono na danych z brytyjskiej bazy UK Biobank, obejmującej informacje genetyczne tysięcy osób. Okazało się, że zmiana nukleotydu o nazwie rs144724107, występująca w ok. 0,5% przypadków, może zwiększać szanse na urodzenie się córki. Mutacja ta, znajdująca się w pobliżu genu ADAMTS14, wiąże się z funkcjonowaniem układu rozrodczego, wpływając na spermatogenezę, czyli proces produkcji plemników.
Znaczenie genu ADAMTS14 i innych genów
Gen ADAMTS14, będący częścią rodziny genów ADAMTS, jest zaangażowany w procesy biologiczne związane z zapłodnieniem i rozwojem płci. Odkrycie tego genu jako potencjalnego czynnika wpływającego na płeć dziecka stanowi ważny krok w zrozumieniu mechanizmów genetycznych decydujących o płci potomstwa. Dodatkowo zidentyfikowano dwa inne geny, RLF i KIF20B, które również mogą oddziaływać na proporcje płci. Naukowcy podkreślają jednak, że konieczne są dalsze badania, aby w pełni potwierdzić te zależności w szerszej populacji.
Zasada Fishera a dobór naturalny
Badania Zhanga potwierdzają również tzw. zasadę Fishera, opracowaną przez brytyjskiego statystyka Ronalda Fishera. Zgodnie z tą zasadą, dobór naturalny powinien faworyzować warianty genetyczne, które zwiększają liczbę narodzin płci rzadszej, co utrzymuje równowagę między liczbą mężczyzn i kobiet w populacji.
Jeśli w danej społeczności przeważają narodziny jednej płci, dobór naturalny będzie sprzyjał wariantom genetycznym wspierającym narodziny płci przeciwnej. Pomimo że zasada ta teoretycznie działa u ludzi, długo nie znaleziono jednoznacznych dowodów na jej praktyczne zastosowanie. Dzięki większej precyzji danych genetycznych z UK Biobank udało się jednak uzyskać nowe dowody wspierające tę teorię.
Wyjaśnienie różnic w proporcjach płci
Naukowcy zaznaczają, że różnice w proporcjach płci mogą być trudne do zaobserwowania w małych próbach, co utrudnia jednoznaczne wnioski. Zjawisko to staje się wyraźniejsze dopiero przy analizie dużych zbiorów danych, takich jak te z UK Biobank. Dzięki temu badacze mogli wykryć związek pomiędzy mutacją rs144724107 a zwiększonym prawdopodobieństwem urodzenia córki, co wcześniej nie było możliwe.
Praktyczne zastosowanie odkrycia
Odkrycie to może mieć znaczenie nie tylko dla zrozumienia ludzkiej genetyki, ale także dla hodowli zwierząt. W rolnictwie często dąży się do uzyskania określonej płci zwierząt, np. samic w przypadku krów mlecznych czy kur niosek. Wprowadzenie odpowiednich wariantów genetycznych, które pozwalają kontrolować proporcje płci, mogłoby przynieść wymierne korzyści w przemyśle hodowlanym, poprawiając efektywność produkcji i dobrostan zwierząt.
Badania nad proporcjami płci pokazują, jak skomplikowane i fascynujące są mechanizmy genetyczne wpływające na naszą biologię. Choć w większości przypadków szansa na urodzenie się dziecka danej płci pozostaje równa, istnieją genetyczne zmiany, które mogą delikatnie wpływać na ten proces. Odkrycie mutacji zwiększającej prawdopodobieństwo urodzenia się córki stanowi ważny krok w genetyce ewolucyjnej, a zebrane dane wspierają teorię Fishera o naturalnej równowadze płci.
- Zobacz również: Koszt badań genetycznych na ojcostwo – ceny 2024
Źródła:
- https://tech.wp.pl/corka-czy-syn-szanse-nie-zawsze-sa-takie-same,7083007888927328a
- https://www.pap.pl/
